THAM LUẬN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG GIẢNG DẠY Môn : Địa lí

                                           THAM LUẬN

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

TRONG GIẢNG DẠY

Môn : Địa lí

*****

I/ THỰC TRẠNG:

- Là một trường đạt chuẩn quốc gia năm 2010,, trường nằm ở vùng sâu đa số học sinh là con em có hoàn cảnh còn khó khăn nên điều kiện được tiếp xúc với CNTT của các em học sinh là rất hạn chế.

- Nhiều giáo viên trình độ Tin học, kỹ năng sử dụng máy tính và các phương tiện hỗ trợ còn gặp nhiều khó khăn trong soạn giảng.

-  Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho dạy học, đặc biệt là phục vụ cho việc dạy tin học và ứng dụng CNTT của nhà trường đã được trang bị khá đầy đủ . Tuy nhiên các phòng học bộ môn còn thiếu chỉ có các phòng thực hành ; số máy tính phục vụ cho học tin học của học sinh đảm bảo theo qui định (có 01 phòng với 25 máy tính).

II/ TỔ CHỨC THỰC HIỆN:

- Hiện nay, công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ và đi vào mọi lĩnh vực của đời sống. Đặc biệt, trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học, việc áp dụng công nghệ thông tin góp phần hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) theo hướng tích cực hoá.

- Xác định mục tiêu đích của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là:  Nâng cao một bước cơ bản chất lượng học tập cho học sinh, tạo ra một môi trường giáo dục mang tính tương tác cao, khắc phục tình trạng “thầy đọc, trò chép”, học sinh được khuyến khích và tạo điều kiện để chủ động tìm kiếm tri thức, sắp xếp hợp lý quá trình tự học tập, tự rèn luyện của bản thân mình.

- Việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học đã được thực hiện trong các năm qua .Ban đầu chỉ là một số tiết dạy mẫu, nhưng với sự nỗ lực và quyết tâm cao, đến nay tôi đã thường xuyên sử dụng các thiết bị hiện đại này trong giảng dạy. Trong các buổi sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn định kì, việc thảo luận về phương pháp dạy học, những nội dung kiến thức và ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy luôn là những vấn đề được mọi người đặc biệt quan tâm. Với điều kiện cơ sở vật chất khá tốt, 01phòng trình chiếu đã trang bị đầy đủ các thiết bị cần thiết, như máy tính được nối mạng Internet,  …Những giờ học có sử dụng giáo án điện tử đã đạt hiệu quả tốt, được nhà trường đánh giá cao. Đặc biệt trong giảng dạy Địa lí, tôi đã tạo được sự hứng thú học tập cho các em đối với bộ môn và tứ đó làm cho các em học sinh yêu thích môn học nhiều hơn.

- Bản thân giáo viên phải thường xuyên cập nhật kiến thức về chuyên môn và tin học. Đặc biệt, khi bắt tay vào một vào soạn có ứng dụng công nghệ thông tin, giáo viên thực sự bị cuốn hút và càng làm nhiều thì càng nảy sinh nhiều ý tưởng, từ đó lòng yêu nghề và sự sáng tạo cũng được bồi đắp thêm.

III/ GIẢI PHÁP ĐỂ  THỰC HIỆN VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG GIẢNG DẠY ĐỊA LÍ:

1/ Để có thể áp dụng thành công việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, trước hết giáo viên cần nắm vững một số kỹ năng cơ bản nhất để soạn giáo án và thiết kế từng bước lên lớp một cách hợp lí và hiệu quả nhất . Các kỹ năng cơ bản cần nắm như:  Kỹ năng soạn thảo văn bản bằng MS Word; Kỹ năng soạn và trình chiếu trên PowerPoint ; sử dụng một số phầm mềm hỗ trợ để chuyển đổi tư liệu vào bài giải; Kỹ năng sử dụng mạng Internet để để trao đổi và tìm kiếm thông tin trên mạng; Sử dụng email để trao đổi thư từ với đồng nghiệp ; …

2/ Thiết kế bài giảng:

- Để soạn một tiết giáo án điện tử có thể ưng ý sẽ mất rất nhiều thời gian, Đây là bước rất quan trọng quyết định thành công của một tiết dạy. Để có được một tiết bài giảng trên máy vi tính thật hoàn hảo đòi hỏi người giáo viên phải suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo nhằm đảm bảo tính khoa học, chính xác và lôgíc cao.

a/ Nội dung:

- Thiết kế bài giảng trên máy vi tính phải phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS, phải kết hợp lời giảng, sự trình diễn của GV với sự theo dõi của học sinh một cách thích hợp, thuận tiện. Khi soạn bài, GV cần cố gắng đưa kiến thức muốn truyền đạt đến HS bằng con đường ngắn nhất, dể khắc sâu nhất. Trong bài soạn, giáo viên cần gợi mở nhiều ý tưởng để HS tìm tòi, sáng tạo, gây sự hứng thú giúp cho việc hiểu bài sâu hơn.Tạo điều kiện, khai thác tối đa tính năng, tác dụng của phương tiện.

- Thiết kế bài giảng cần có  tính linh hoạt trên máy vi tính, thể hiện sự thuận lợi, phù hợp với các Slide khác nhau trong quá trình dạy học, khi cần thay đổi, chuyển slide ta có thể dễ dàng thực hiện nhưng phải bảo đảm tính chính xác, khoa học. Bài giảng trên máy tính là nguồn tài liệu đáng tin cậy cho người dạy, người học, do đó cần tranh thủ sự đóng góp của bạn bè, đồng nghiệp và cũng cần bổ sung, cập nhật tư liệu cho hay hơn, phù hợp hơn. Thiết kế bài giảng trên  máy vi tính là sự kết hợp hài hoà giữa phương tiện truyền thống (phấn, bảng) và phương tiện hiện đại (máy chiếu, máy vi tính), hoạt động của thầy và trò…Đừng chỉ chăm chút phương pháp hiện đại mà xem thường, quay lưng đi với phương pháp truyền thống

* Khi thiết kế bài giảng nội dung cần phải đảm bảo các yêu cầu:

+ Chính xác về khoa học bộ môn, về quan điểm tư tưởng.

+  Đủ nội dung cơ bản và đáp ứng đầy đủ mục tiêu bài học; có tính hệ thống; nhấn mạnh đúng trọng tâm.

+ Liên hệ thực tế phù hợp và có tính giáo dục; có sử dụng tài liệu minh họa cho bài giảng điện tử  (văn bản, phim, âm thanh, phần mềm hỗ trợ…) chính xác, có ý nghĩa, sát với nội dung bài học, đúng lúc, đúng thời lượng.

          b/ Phương pháp:

- Phương pháp dạy học phù hợp với đặc trưng bộ môn, với nội dung của kiểu bài lên lớp.

- Kết hợp tốt các phương pháp trong hoạt động dạy và học; kết hợp tốt việc ứng dụng CNTT với các phương pháp dạy học phù hợp với nội dung của kiểu bài lên lớp.

-Tổ chức hợp lý việc trình chiếu, minh họa với việc tổ chức hoạt động học tập, rèn luyện theo tổ, nhóm; điều khiển học sinh đóng góp xây dựng bài; tạo điều kiện cho học sinh tương tác với bài giảng điện tử.

* Cần xem xét sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc sử dụng phương pháp đặc thù của bộ môn; tránh việc xem ứng dụng CNTT là một phương pháp dạy học mới bởi vì ứng dụng CNTT chỉ giúp hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy-học . ví dụ có nhiều trường hợp cần tới tổ chức hoạt động học tập cá nhân và nhóm thì giáo viên lại trình chiếu powerpoint theo kiểu dạy học đồng loạt.

c/ Phương tiện và kĩ thuật soạn trên PowerPoint:

- Cần kết hợp tốt việc sử dụng phương tiện cho bài giảng điện tử và các phương tiện, thiết bị dạy học khác phù hợp với nội dung của kiểu bài lên lớp (khi cần thiết) như: Có các câu hỏi tương tác với bài học thông qua bài tập thực hành: Các câu hỏi được xây dựng nhằm kích thích tính động não của người học, thực hiện phương châm lấy người học làm trung tâm, chú trọng tính chủ động ; Có nguồn tư liệu phong phú liên quan đến bài học, tài liệu tham khảo để mở rộng thêm nhưng trích dẫn có thời lượng thích hợp.

- Phối hợp nhịp nhàng giữa trình chiếu với ghi bảng, ghi vở, ăn khớp giữa các slides với lời giảng, giữa hoạt động của thầy – trò với tiến trình bài dạy. Dù  trên bài giảng điện tử có bố trí những slides; hoặc trên những slides có bố trí những chỗ để trình bày nội dung chính cho học sinh ghi, nhưng bảng cũng phải là nơi để giáo viên minh họa, mở rộng thêm những điều không có trong sách giáo khoa hoặc giải thích những thắc mắc của học sinh, là nơi để học sinh trình bày bài tập của mình .

- Nhịp độ trình chiếu và triển khai bài dạy vừa phải, phù hợp với sự tiếp thu của phần đông học sinh. Học sinh theo dõi kịp và ghi vở kịp.

- Hình và chữ phải rõ, nét; cỡ chữ đủ lớn để xem; gọn lời, trình bày đẹp và có tính trực quan, thể hiện nổi bật được kiến thức.

- Các hiệu ứng hình ảnh, màu sắc, âm thanh, chuyển động được sử dụng có mức độ, hợp lý, không bị lạm dụng, không quá tải đối với học sinh, không gây nhiễu loạn làm mất tập trung vào bài học. Các hiệu ứng không làm học sinh phân tán chú ý, không quá nhiều, sử dụng có cân nhắc đến ảnh hưởng bất lợi của nó. Ví dụ: Con chữ xuất hiện lẻ tẻ, rời rạc, chuyển động bay bướm, vòng vèo, chậm chạp; các dòng chữ chuyển động quá cầu kỳ hoặc rời rạc, lừ đừ; màu sắc sặc sỡ, loè loẹt; âm thanh ồn ào chói tai khi chuyển slide hoặc đánh dấu trắc nghiệm. Phối màu không khoa học khiến các dòng chữ mờ nhạt, khó nhìn.  Ví dụ: Hình ảnh và màu sắc làm nền sặc sỡ / chữ màu vàng nhạt; hoặc nền màu vàng nhạt / chữ màu vàng / nâu, khó thấy chữ.

- Giáo viên làm chủ được kỹ thuật, thao tác nhuần nhuyễn, trình chiếu không trục trặc.

- Khoa học trong cách thiết kế, trình bày. Các slides không quá nhiều (bình thường ≤ 30 slides /1tiết), được thiết kế khoa học, phù hợp với đặc trưng bộ môn,

có tác dụng giúp học sinh suy nghĩ, tìm tòi, khám phá, luyện tập.

- Có bố trí những slides để trình bày nội dung cho học sinh ghi. Các slides này thường được thiết kế với màu nền, màu chữ khác với các slides khác.

IV/ KẾT LUẬN:

- Ứng dụng CNTT trong dạy-học không phải là một phương pháp mới mà chỉ là sự hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy-học bằng các công cụ, phương tiện CNTT. Do đó điều cần tránh là tuyệt đối không thể đồng nhất việc thực hiện tiết dạy có ứng dụng CNTT với bài trình chiếu powerpoint đơn thuần.

- Cần tránh việc lạm dụng ứng dụng CNTT mà không xem xét kĩ những nội dung nào cần thiết và khi nào cần thiết, hoặc loại bỏ hẵn những phương tiện khác.

- Cần tránh việc chuyển từ “đọc-chép” sang “nhìn-chép”.

- Việc ứng dụng CNTT trong một tiết dạy-học không có nghĩa là thời lượng toàn bộ tiết dạy-học chỉ dành duy nhất cho ứng dụng CNTT. Giáo viên cần linh hoạt sử dụng phương tiện CNTT hay phương tiện truyền thống khác trong tiết dạy-học khi nào xét thấy cần thiết và hiệu quả .

- Tôi viết tham luận này thông qua những việc đã làm của bản thân mình cùng với sự tham khảo thêm tài liệu, từ ý kiến của các bạn đồng nghiệp nhằm trao đổi về một phương pháp dạy học có sự hổ trợ của những phương tiện nghe nhìn hiện đại ( máy vi tính, projetor,… ). Nhưng đặc biệt trong bài viết này tôi muốn đem đến một nguồn động viên cho các đồng nghiệp rằng học tin học để sử dụng được máy tính trong công việc giảng dạy là không khó lắm. Mong các bạn sẽ cố gắng và đạt được kết quả. Kiến thức về ứng dụng CNTT của tôi còn hạn hẹp, tôi cần phải học hỏi thêm nhiều. Mong các đồng nghiệp có đóng góp, giúp đỡ để tôi học hỏi nhiều hơn.

V/ ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ:

- BGH trường cần tạo điều kiện cho giáo viên tiếp tục bồi dưỡng nâng cao trình độ tin học và kỹ năng ứng dụng CNTT để giáo viên áp dụng vào giảng dạy .

- BGH Tham mưu đầu tư mua sắm thêm máy chiếu để trang bị phục vụ thật tốt cho giáo viên dạy giáo án điện tử trong thời gian tới.

- Tăng cường việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giảng dạy: sử dụng các  phần mềm do Bộ GD & ĐT cung cấp, soạn giảng bài giảng điện tử, khai thác và sử dụng có hiệu quả tài nguyên trên internet…nhằm phát huy hiệu quả của công tác thông tin liên lạc qua email, mạng internet.

- Tổ chức hội thảo chuyên đề cấp trường về ứng dụng CNTT trong dạy học.

Trên đây là báo các tham luận về ứng dụng công nghệ thông tin trng giảng dạy môn địa lí của bản thân tôi . Rất mong được sự đóng góp của đồng nghiệp để hoàn thành nội dung tốt hơn.

                                                         Phú Long, ngày 29 tháng 11 năm 2011

                                                                                   Người viết

About these ads

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: